[بَلخیان در شهر پارسَه و پارسیان در بَلخ: ˈامضای سلطنتی هخامنشیˈ در عمل]
- نخستین سخنرانی تخصصی گروه باستانشناسی دانشگاه پارس با عنوان: بَلخیان در شهر پارسَه و پارسیان در بَلخ: ˈامضای سلطنتی هخامنشیˈ در عمل، در قالب ششمین سخنرانی از مجموعه سخنرانیهای «دکا تاکِ پارس» در تاریخ 30 بهمن ماه سال هزار و سیصد و نود و شش ساعت 17 در محل همایشهای این دانشگاه برگزار شد. این سخنرانی با استقبال قابلتوجه دانشجویان و علاقمندان به تاریخ و تمدن ایران در دوره هخامنشی روبرو شد.
سخنران این جلسه آقای دکتر هنکلمن استاد دانشگاه مطالعات عالی پاریس، ایرانشناس و متخصص زبان عیلامی هخامنشی بود که سالهای بسیاری را برای مطالعه و پژوهش بر روی مجموعه گلنبشتههای دوره هخامنشی به دست آمده از بایگانیهای تختجمشید سپری کردهاند و هم اکنون نیز عضو گروه طرح پژوهشی با عنوان ˈطرح بایگانی باروی تخت جمشیدˈ (Persepolis Fortification Archive Project) در موسسه شرقشناسی دانشگاه شیکاگو هستند.
مبنای اطلاعاتی این سخنرانی بایگانی باروی تختجمشید بود که به دوران فرمانروایی داریوش بزرگ باز میگردد. این مجموعه، اطلاعات ارزشمندی را در رابطه با اقتصاد محلی، مراسم مذهبی، پرورش حیوانات، تولیدات صنعتی و نیز مسافران و بسیاری زمینههای زندگی پارسیان در اختیار ما قرار میدهند. اما مطالعات روز افزون دانشمندان و صاحبنظران روی این مجموعه و نیز یافتههای جدیدی که از مناطق و بخشهای مختلف واقع در پهنه وسیع قلمرو هخامنشیان به دست آمده است، پرده از ماهیت سیستماتیک ساختار اداری هخامنشیان برمیدارد. برخی از این یافتهها نظیر بایگانی آرامی بلخ، که مربوط به اواخر شاهنشاهی هخامنشی از اردشیر سوم تا داریوش سوم هستند، نشان از وجود ساختارها و سیستمهای اداری مشابهی با تختجمشید در سایر شهربانیهای هخامنشی دارد. مقایسه تصویری که بایگانی باروی تختجمشید از ساختار اداری دوره هخامنشیان به دست میدهد با سایر ساختارهایی، که از مجموعههای به دست آمده از شهربانیهای هخامنشی در داخل و یا خارج از قلمرو اصلی آنان مانند بَلخ و مِمفیس در مصر به دست آمدهاند، نشان از ساختار واحد سازمان یافتهای بسیار در هم تنیدهتر از آن چه پیشتر تصور آن میرفت، دارد. در واقع نتایج مطالعات انجام شده بر روی مجموعه مدارک به زبان آرامی مربوط دوره هخامنشی به دست آمده از بلخ و مقایسه آن با ساختار اداری موجود در تختجمشید بر اساس مجموعه باروی تختجمشید نشان از قدرت یکپارچه و منسجم هخامنشیان در اداره گستره وسیع قلمرو آنان بر اساس ساختار شبکه ارتباطی در هم تنیده در زیر شبکههای مختلف دارد که منجر به بههم تنیدگی و همگنی در اداره این قلمرو وسیع میشده است.
گروه باستانشناسی دانشگاه پارس از برگزاری این سخنرانی دو هدف در نظر داشت: نخست آشنایی دانشجویان ایرانی از روند و نتایج مطالعات انجام شده بر روی آثار دوره هخامنشی در جهان و نیز آشنایی با کاربرد اطلاعات زبانشناختی در مطالعات باستانشناسیِ دوره هخامنشی. در پایان جلسه نیز به تعدادی از دانشجویان شرکت کننده در این سخنرانی لوح شرکت در این نشست از طرف دانشگاه پارس اهدا شد.
