به گزارش روابط عمومی دانشگاه معماری و هنر پارس، پروفسور محمود گلابچی (دارنده کرسی یونسکو در معماری و بنیان‌گذار دانشگاه پارس)، روز دوشنبه ۹ شهریور به‌عنوان مهمان ویژه در برنامه «به خانه برمی‌گردیم» شبکه تهران حضور یافت. در این برنامه، پروفسور محمود گلابچی ضمن بررسی فلسفه و هویت معماری اصیل ایرانی به تفکر و اصالت در معماری ایران پرداخت.
ایشان در ابتدا ضمن تعریف فلسفه معماری، به پایداری معماری ایرانی از دیرباز تاکنون پرداخت: معماری آمیزه‌ای از هنر، علوم انسانی و مهندسی است. در معماری، برای انسان ظرف زندگی تهیه می‌کنیم و به همین دلیل، هویت معماری بسیار مهم است؛ زیرا کیفیت زندگی انسان را رقم می‌زند.
با توجه به همین سه مولفه هنر، علوم انسانی و مهندسی، می‌توان معماری ایرانی را بررسی کرد؛ در تاریخ ایران، هنر قدمت چند هزار ساله دارد. کشور ما یکی از پیشگامان هنر در جهان بود و معماری ایرانی از همین تفکر و هنر ایرانی بهره‌مند بوده است. همچنین معماری ایرانی، مردم‌وار و برای مردم ساخته می‌شد به همین جهت یک خانه، فضای مطلوب همراه با آرامش بود چرا که انسان در محور طراحی قرار داشت. از نظر سومین مولفه یعنی از لحاظ مهندسی نیز ما یکی از پیشگامان فناوری در معماری بوده‌ایم. بنابراین معماری ایرانی یک معماری با اصالت بود که به انسان و ویژگی‌ها و شرایط زندگی او توجه می‌کرد.
وی در ادامه به ویژگی‌های بناها در نقاط مختلف ایران اشاره کرد که متناسب با اقلیم و نیاز انسان ساخته شده بودند و این موضوع تفکر و اصالت در معماری ایران به‌قدری قابل توجه است که ملل دیگر، ایران را با آثار معماری آن می‌شناسند.
پروفسور محمود گلابچی در پاسخ به موضوع عدم استفاده از تفکر معماری اصیل ایرانی در دوره کنونی بیان داشت: ما در دوره کنونی یک گسست تاریخی در معماری و شهرسازی داریم. با توجه به تاریخ پر شکوه ایران در معماری، اکنون دوازده کشور تحت تاثیر معماری و هنر ما قرار گرفته اند. از تاج محل تا فلورانس نشان از هنر معماری ایرانی است، اما متاسفانه در قرن بیستم معماری غربی و مدرنیسم وارد معماری اصیل ما شد و آن اصالت از بین رفت. خوشبختانه امروز در ایران توجه ویژه به این موضوع داریم و نشانه های خوبی در دانشگاه ها، مجامع تصمیم گیری و در سازمان هایی که در حوزه معماری تصمیم گیرنده هستند، دیده می‌شود. ما در دانشگاه معماری و هنر پارس کتاب های متعدد و متنوعی برای این موضوع نوشته ایم و رشته هایی نیز در این خصوص ایجاد کرده‌ایم. بنابراین ما نیاز به همان اندیشه و ارزش های پایدار گذشته ایران داریم که باید با فناوری‌ها و مصالح جدید آن را به‌روز و احیا کنیم.
ایشان در ادامه بر اهمیت حفاظت و نظارت از فضای شهری تاکید کرد و گفت شهر ما باید نماد فرهنگ و تمدن ما باشد و آن پیشینه را در ذهن انسان تداعی کند.
ایشان در پاسخ به چگونگی قوانین ساخت با توجه به اصالت معماری ایرانی و فضای مدرن کنونی اظهار کرد: خوشبختانه اکنون کمیته‌های نما در مراجع مختلف مانند شهرداری‌ها، وزارت راه و شهرسازی، نظام مهندسی تشکیل شده‌اندکه بر روی نماهای ساختمان‌ها نظارت می‌کنند. چون شهر متعلق به همه شهروندان است، به صورت فردی نباید برای نمای ساختمان تصمیم گیری کرد و باید اصول شهری در آن حفظ و رعایت شود. بنابراین باید به سمتی حرکت کنیم که شهرهای ما با هویت، معماری، فرهنگ، تاریخ و باورهای ما و با الهام از آنچه در تاریخ موجب افتخارمان شده است، شکل بگیرند و ساخته شوند. امیدواریم در آینده به سمت معماری‌ای که شایسته است رهنمون شویم و در کشورمان شاهد آن باشیم.
بنیان‌گذار دانشگاه معماری و هنر پارس به مناسبت روز قزوین به معماری و بناهای این استان نیز پرداخت. ایشان در ابتدا به ثبت جهانی دژ الموت و مراسم گرامیداشت این اتفاق مهم در دانشگاه معماری و هنر پارس اشاره کرد و همچنین جزییات این قلعه و استحکامات آن از لحاظ جغرافیایی و دفاعی آن را توضیح داد. وی در ادامه یادآور معماری شهر قزوین شد که یکی از مصادیق معماری و شهرسازی ایرانی است و به نمونه‌هایی از جمله مسجدالنبی که در بازار قزوین، مسجد چهار ایوانه، سعدالسلطنه، کاروانسراها، چهل ستون و دروازه‌های قزوین (با توجه به اینکه زمانی پایتخت ایران بوده است) اشاره کرد.
پروفسور گلابچی در پایان اظهار کرد: به‌عنوان دارنده کرسی در یونسکو، همیشه عظمت و تمدن شکوهمند ایران در معماری را بیان کرده‌ام. جهانیان نیز مردم ما را به دلیل همان ویژگی ها، هویت، اصالت و حتی فن‌آوری معماری استفاده شده در گذشته، تحسین می کنند و امیدواریم مجدد به آن قله‌های شکوهمند بازگردیم. معماری نقش بسیار مهمی در زندگی انسان‌ها دارد، معماری ظرف زندگی انسان‌ها است و شهر، نماد فرهنگ و تمدن است که توجه جامعه به آن بسیار مهم است. ما در دانشگاه ها معماری و هنر پارس و تمامی مجامع تخصصی به‌شدت به این دغدغه می پردازیم تا بتوانیم بار دیگر به آن قله های شکوهمند برسیم.
