مقالات مجله شماره دو

برقراری تعامل میان مفهوم فضای شهری خانوادگی و فضای شهری حضور پذیر

سید علیرضا قهاری

استاد دانشگاه معماری و هنر پارس

ندا تقی‌پوراختری

دانشجوی کارشناسی ارشد طراحی شهری، دانشگاه معماری و هنر پارس

چکیده

طراحی شهری دانشی است که به ارتقاء کیفیت‌های شهری بر اساس ادراک و رفتار شهروندان می‌پردازد. این در حالی است که طراحان شهری در پی طراحی فضاهایی هستند که پذیرای حضور تمامی اقشار جامعه باشد و از این رو به ارتقاء کیفیت «حضور پذیری» می‌پردازند. از دهه شصت میلادی مناسب‌سازی معماری و شهر برای زنان، معلولین و ناتوانان جسمی آغاز گردید و تا به امروز ادامه دارد. در دهه هفتاد و هشتاد میلادی مناسب‌سازی فضاهای شهری برای کودکان نیز مطرح‌شده و به راهکارهای خوبی نیز رسیده است. حضور خانواده‌ها در شهر به‌عنوان مهم‌ترین گروه اجتماعی می‌تواند ضامن حضور زنان، کودکان، سالمندان، معلولین و سایر گروه‌های اجتماعی شامل رده‌های سنی متفاوت از اقشار اجتماعی مختلف باشد. درنتیجه مناسب‌سازی فضای شهری برای این واحد اجتماعی علاوه بر امکان تفرج و بهره‌مندی از شهر برای خانواده‌ها، ارتقاء بسیاری از المان‌های شهری برای این گروه و سایر گروه‌های اجتماعی را در پی خواهد داشت؛ اما کم‌رنگ شدن حضور آن‌ها در فضاهای شهری می‌تواند مشکلاتی را به وجود آورد که با افزودن و یا کاستن از کالبد و عملکرد نتوان به حل آن‌ها پرداخت. جامعه ما به‌عنوان یک جامعه خانواده محور می‌تواند با تکیه‌بر این پتانسیل، فضاها را دل‌چسب‌تر و حضور‌پذیرتر نماید. پژوهش پیش‌رو قصد دارد تا با مروری بر ادبیات پژوهش فضای شهری موفق، خانواده و حضور پذیر، زمینه مطالعات میدانی بر روی حضور‌پذیری خانواده‌‌ها در شهر را فراهم کند. ازاین‌رو جمع‌بندی نظریات و برقراری تعامل میان خانواده و معیارهای فضای شهری حضور پذیر از دستاوردهای این نوشتار است.

کلمات کلیدی: حضور پذیری خانواده، فضای شهری، بعد اجتماعی شهر

جهت دریافت متن کامل مقاله لطفا اینجا را کلیک کنید