بنیان‌گذار دانشگاه پارس در گفت‌وگویی ویژه و تفصیلی با خبرگزاری ایسنا، پیرامون ضرورت نجات حافظه تاریخی پایتخت و تغییر کاربری هوشمندانه بناهای قدیمی، مطالبی را بیان نمود.
به گزارش روابط عمومی دانشگاه معماری و هنر پارس، پروفسور محمود گلابچی (بنیان‌گذار دانشگاه پارس و دارنده کرسی یونسکو در مععماری) در گفت‌وگویی ویژه و تفصیلی با خبرگزاری ایسنا، پیرامون ضرورت نجات حافظه تاریخی پایتخت، تغییر کاربری هوشمندانه بناهای قدیمی و همچنین لزوم مشارکت مردم در تصمیم‌گیری‌های شهری، نکاتی را همراه با ارائه راهکار‌های کاربردی بیان نمود.
در ادامه، به بخشی از این گفت‌وگو اشاره شده است.
ایسنا: اگر قرار بر مرمت بافت قدیمی یک محله در تهران باشد، چگونه می‌توان این کار را انجام داد که ساکنان آن محله از آنجا متفرق نشوند، قیمت ملک در آنجا چندین برابر نشود و هویت آن ناحیه نیز حفظ شود؟
محمود گلابچی: زنده‌سازی بافت‌های تاریخی یا بافت‌های باارزش در شهرها، از چالش‌های امروز ایران و بسیاری از کشورهای جهان است. در بسیاری از کشورها از جمله ایران، بافت‌هایی وجود دارد که به دلیل قدمت ساختمان، طولانی بودن زمان ساخت و نحوه بهره‌برداری از ساختمان، مورد اقبال جامعه نیستند و کم کم خالی از سَکنه می‌شوند. این درحالی است که این بافت‌ها دارای ارزش‌های معماری و شهرسازی هستند و نیازمند حفاظت‌اند.
در دنیای امروز، به این امر Regeneration (باززنده‌سازی) و Rehabilitation (نوسازی) گفته می‌شود؛ یعنی تعریف کاربری جدید برای بناها به گونه‌ای که برای نسل جدید جذاب باشد. در این مسیر نهادهای حکومتی و سازمان‌های مربوطه باید امکاناتی ایجاد کنند تا مردم بتوانند از خدمات این بافت‌ها استفاده کنند و در عین حال برای آنها یک فضای مطلوب ایجاد شود.
ـ منظور شما از مطلوب‌سازی این بافت‌ها چیست؟
بعضا در این بافت‌های تاریخی، خدماتی که مورد نیاز جامعه هست ارائه نمی‌شود و افراد به ناچار از آن مکان به بافت‌هایی که خدمات بهتری دریافت خواهند کرد، مهاجرت می‌کنند. یکی از این موارد به ناتوانی ارائه خدمات در این بافت‌ها مربوط است، به‌گونه‌ای که حتی حضور ماشین‌های آتش‌نشانی یا اورژانس در کوچه‌های باریک با چالش مواجه است.
یکی دیگر از دلایل، ایجاد فضا برای بروز و ظهور چالش‌های اجتماعی است.
برای این مسائل باید چاره‌اندیشی کرد که یکی از راه‌ها حمایت از این بافت‌ها توسط نهادهای حاکمیتی است. درحقیقت باید تلاش شود تا خدماتی را به نحو مطلوب در اختیار جامعه قرار داد و برای بهسازی این بافت‌ها تلاش کرد. ساکنان، معمولا بهسازی بافت‌ها را انجام نمی‌دهند اما شهرداری‌ها و نهادهای اجرایی می‌توانند شرایط سکونت در این مناطق را بهبود بخشند.
همچنین یکی دیگر از اقداماتی که می‌توان انجام داد، زنده نگه داشتن این بافت‌ها با فعالیت‌هایی است که می‌توان در آنجا ایجاد کرد. امام‌زاده یحی را به عنوان یک مثال در نظر بگیرید؛ در آنجا ساختمان‌های قدیمی وجود دارد که می‌توان آنها را به یک آموزشگاه، دانشکده و یا فضایی تبدیل کرد که انسان‌ها در آن رفت و آمد دارند. این رفت و آمد باعث می‌شود که آن بافت ساکن و راکدی که برای ساکنان چندان مطلوب نیست تغییر کند.
بنابراین با برنامه‌ریزی برای بازسازی این مناطق، می‌توانیم خدمات‌رسانی کافی برای سکونت مردم ایجاد کنیم. همچنین می‌توان شرایط امنیتی، ایمنی، حضور زنده انسان‌ها و حمایت از خانواده‌ها را فراهم کرد. خیلی وقت‌ها خانواده‌هایی در این مناطق ساکن هستند که توان مالی بهسازی خانه خود را ندارند، حال با وام دادن به مردم می‌توان این امکان را فراهم کرد که بتوانند آن فضا را دوباره احیا و در آن زندگی کنند.
