آیین گرامیداشت ثبت جهانی دژ الموت و استحکامات وابسته به آن، با حضور جمعی از مسئولان، استادان و پژوهشگران برجسته کشور، همچنین دانشجویان و علاقه‌مندان در سالن همایش‌های دانشگاه پارس برگزار شد.
به گزارش روابط عمومی دانشگاه معماری و هنر پارس، آیین گرامیداشت ثبت جهانی دژ الموت و استحکامات وابسته به آن، با حضور جمعی از مسئولان، استادان و پژوهشگران برجسته کشور، همچنین دانشجویان و علاقه‌مندان، روز چهارشنبه 27 مرداد‌ماه، در سالن همایش‌های دانشگاه پارس برگزار شد.
در ابتدای این آیین، پروفسور محمود گلابچی (بنیان‌گذار دانشگاه پارس و دارنده کرسی یونسکو در معماری) ضمن معرفی قلعه الموت، به اهمیت این اثر ارزشمند معماری تاریخی و دفاعی میهن عزیزمان پرداخت. ایشان خاطرنشان کرد: با توجه به موقعیت مکانی و نوع طراحی، قلعه الموت یکی از بهترین دژهای ایران بزرگ محسوب می‌شود که می‌توان آن را یک سامانه دفاعی بر روی یک صخره سنگی دانست. این قلعه از دوره اسماعیلیان تا دوره‌های بعدی از مستحکم‌ترین دژهای نظامی و دفاعی ایران بوده است. جدا از ویژگی نظامی قلعه الموت، یکی دیگر از ویژگی‌های قابل توجه این قلعه نحوه انتقال و نگهداری آب و مواد غذایی و انبارهای مورد نیاز برای آذوقه است.
پروفسور گلابچی در ادامه به اهمیت ثبت این اثر تاریخی ارزشمند و مسئولیت‌های پس از آن، مانند تهیه نقشه و بازسازی فرضی همچنین فهم معماری و دفاعی آن پرداخت و از تمامی همکارانی که در طول ده‌ها سال از باستان‌شناسی و کاوش‌های باستان‌شناسی تا شناخت اجزای مختلف این قلعه فعالیت داشتند، قدردانی نمود. وی همچنین از مسئولانی که در سال‌های اخیر فعالیت و تلاش کردند تا این اثر تاریخی ارزشمند ایران در یونسکو به ثبت جهانی برسد، تقدیر و تشکر کرد.
ایشان بیان کرد: کشور ما با چند هزار سال تاریخ باشکوه در مهندسی، یکی از امتیازاتش شکل‌گیری چنین مکان‌هایی است و از این بابت به سرزمینمان افتخار می‌کنیم. ما راه طولانی در حفظ و صیانت از این‌گونه آثار داریم و با کمک شما می‌توانیم برای حفاظت از این سرزمین گام‌های مهمی برداریم.
پروفسور گلابچی در پایان، بر رسالت و مسئولیت اجتماعی دانشگاه معماری و هنر پارس در جهت معرفی و پاسداشت میراث و ثروت‌های فرهنگی کشور عزیزمان تأکید کرد.
دکتر علی دارابی (قائم‌مقام وزیر و معاون میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی) ثبت سی‌امین اثر میراث ملموس و طبیعی ایران در صد و چهارده سایت جهانی که در میان ۱۰ کشور نخست در این زمینه قرار گرفت، همچنین ثبت 27 اثر میراث ناملموس و کسب رتبه چهارم دنیا را تبریک گفت. وی ایران را یک موزه بدون سقف توصیف کرد و افزود به نیاکانمان برای این دانش، هنر و مهارت می‌بالیم. همچنین در ادامه به جایگاه خرد و عقلانیت در فرهنگ ایرانی اشاره نمود و اظهار کرد: در قلعه الموت بیش از چهارصد جلد کتاب وجود داشته که نشان از اهمیت خرد و عقلانیت نزد نیاکان ما بوده است.
ایشان ضمن اشاره به برگزاری دو نشست گذشته دیگر در دانشگاه معماری و هنر پارس افزود: در نشست‌های گذشته به دستاوردهای یک ثبت جهانی اشاره کردم که مهم‌ترین پیام آن معرفی داشته‌های تاریخی به جهانیان است. بازخوانی تنوع تاریخی ایران از منظر دیگری نیز بسیار پراهمیت می‌نماید که با گذشت حکومت‌های مختلف، بقای ایرانی‌گری ما در طول تاریخ تداوم داشته است.
قائم‌مقام وزیر میراث‌فرهنگی با اشاره به مطالعات انجام شده درباره قلعه الموت، به چگونگی نفوذ به این دژ و تصرف آن پرداخت و اینکه چگونه ایرانی‌ها تهدیدها را به فرصت تبدیل کردند که اهمیت قابل توجهی دارد.
دکتر حسن فرطوسی (دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو) نیز به معیارهای ثبت قلعه الموت پرداخت و بیان کرد: قلعه الموت یک سنت فرهنگی، حکمرانی و تمدن را ارائه کرد، اما الموت معیارهای دیگری دارد که شاهکار، نبوغ و خلاقیت بشری است. وی افزود: فرصت تبادل ارزش‌های بشری در یک بازه زمانی، وجود کتابخانه‌ها، شخصیت‌های شاخص و دانشمندان در این قلعه و خصوصیات برجسته معماری، از دیگر موارد مهم و معیارهای ثبت این اثر بودند.
ایشان اظهار کرد: کل تمدن ایرانی، همه این شاخص‌ها و معیارها را به عنوان دربردارنده سنت‌های فرهنگی یا شاهکارهای نبوغ و خلاقیت انسانی یا نمایانگر ارزش‌های بشری و به‌ویژه بحث معماری را دربر دارد. قلعه الموت نمایانگر فرهنگ و تمدن ایرانی است و امیدوارم فرصتی برای شکوفایی گردشگری خارجی و داخلی به سرزمین عزیزمان فراهم شود.
دکتر علیرضا ایزدی (مدیرکل دفتر ثبت آثار تاریخی کشور) به موضوع ثبت جهانی آثار اشاره کرد و آن را ابزاری مؤثر برای بازنمایی ظرفیت‌های واقعی فرهنگی ایران دانست و بیان کرد: ثبت، فرصتی برای تصویرسازی است که ضمن ارائه واقعیت‌های فرهنگی، مقدمات ایجاد توسعه را نیز فراهم می‌کند. همچنین فراهم کننده یک بستر مناسب برای توسعه پایدار هم محسوب می‌شود. این توسعه اگرچه خوشایند است ولی اگر به‌درستی مدیریت نشود، می‌تواند اتفاق‌های نامطلوبی مانند تخریب الموت را رقم بزند. اصل کلی برای ثبت آثار، حفاظت از آن‌ها است و الموت ظرفیت گردشگری انبوه را ندارد که باید برنامه‌ریزی اصولی و تخصصی برای آن داشته باشیم.
ایشان خاطرنشان کرد: ثبت الموت یک تاییدیه واقعی بر اصل تفکر ناب ایرانی بود تا ایرانیان با صدای بلند نام ایران را فریاد بزنند. الموت بخشی از هویت، ارزش‌ها و اصالت‌های ناب ایرانی است. ایران نام بلندی است که به برکت نام ایرانیان برای همیشه خواهد ماند.
دکتر محمد حسن طالبیان (مسئول ثبت و تدوین پرونده قلعه الموت) با بیان چگونگی و فرآیند ثبت قلعه الموت اظهار کرد: در یونسکو برای ثبت جهانی آثار، چند شاخصه را در نظر می‌گیرند که تمامی ارزش‌ها در ثبت جهانی قلعه الموت و استحکامات وابسته به آن قرار داده شده است. یونسکو از این طریق می‌خواهد بگوید قلعه الموت به عنوان میراث اسماعیلیان مهم بوده و در دنیا حرف‌های جدی و مهمی دارد. ایشان در ادامه با ارائه تصاویری به معرفی دقیق و کامل منطقه الموت و قلعه الموت پرداخت.
دکتر مراد عنادی (مدیرعامل روزنامه جام جم و نویسنده کتاب فرمانروایان الموت) در ابتدا از فعالیت‌های انجام‌شده، به‌ویژه فعالیت‌های دکتر حمیده چوبک و حضور مستمر ایشان در منطقه و زحمات ایشان تقدیر کرد. سپس در ادامه به بومی‌بودن خود در منطقه الموت اشاره داشت و همگان را به بازدید از قلعه الموت دعوت کرد. وی با یادآوری گذشته و جذابیت گردشگری الموت برای توریست‌های خارجی، از افزایش احتمالی حضور گردشگران پس از ثبت جهانی الموت پرداخت. ایشان اظهار کرد: قطعا پس از این ثبت، گردشگران بسیاری به روستای الموت سفر خواهند کرد. اما این موضوع هم فرصت محسوب می‌شود و هم تهدید؛ فرصتی برای شناخته‌شدن این روستا و تهدیدی برای خروج منطقه الموت از حالت بکر.
در پایان مراسم، از سخنرانان و اعضای کمیته ثبت جهانی قلعه الموت و استحکامات وابسته به آن با اهدای لوح تقدیر، تجلیل شد.
